Sigorta Hukuku
Sigorta sözleşmesi, sigorta ettirenin prim ödemeyi üstlendiği, sigortacının ise poliçede tanımlanan riskin gerçekleşmesi hâlinde tazminat veya bedel ödemeyi taahhüt ettiği bir sözleşmedir. Bu ilişkinin temel kuralları 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun sigorta hukukuna ayrılan altıncı kitabında düzenlenir. Sigorta şirketlerinin faaliyet ve denetim rejimi ise 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nda yer alır. Uyuşmazlıkların büyük bölümü, poliçenin kapsamı ile hasarın niteliği arasındaki farktan; yani riskin teminat içinde mi yoksa istisna kapsamında mı olduğu tartışmasından doğar.
Bir hasar ihbarından sonra sigortacı, eksper incelemesi yaptırarak ödeme yapıp yapmayacağına karar verir. Ödemenin tamamen reddedildiği ya da eksik ödendiği hâllerde sigortalının başvurabileceği birden fazla yol vardır ve bu yolların hangisinin uygun olduğu poliçenin türüne, uyuşmazlığın tutarına ve tarafların sıfatına göre değişir. Sürelerin kaçırılması hakkın kaybına yol açabildiğinden, ret yazısının tarihi ile riziko tarihinin baştan tespit edilmesi önem taşır. Bu sayfa, sigorta hukuku alanında sık karşılaşılan başlıkları ve genel usul akışını anlatmak amacıyla hazırlanmıştır; somut bir olayda yapılacak değerlendirme poliçe metnine ve olayın kendi koşullarına göre değişir.
Bu alanda ne yapıyoruz.
Kara, deniz ve hava araçları sigortaları
- Kasko sigortasından kaynaklanan ihtilaflar ve dava takibi
- Zorunlu trafik sigortası kapsamındaki maddi ve bedensel zarar talepleri
- Değer kaybı ve ikame araç taleplerinin değerlendirilmesi
- Pert (tam hasar) kabulü ve sovtaj (hasarlı aracın hurda değeri) bedeline ilişkin uyuşmazlıklar
- Havacılık sigortalarından doğan ihtilaflar ve dava takibi
- Deniz sigortaları ve tekne sigortalarına ilişkin uyuşmazlıklar
- Yük ve nakliyat sigortalarından kaynaklanan tazminat talepleri
Can sigortaları ve kaza sigortaları
- Kaza sigortalarına ilişkin maddi ve manevi tazminat talepleri ile sigorta bedelinin tahsili
- Hayat sigortası kapsamında lehtarın sigorta bedeline ilişkin talepleri
- Ferdi kaza sigortalarında sürekli sakatlık ve vefat teminatı uyuşmazlıkları
- Özel sağlık sigortası ve tamamlayıcı sağlık sigortasında tedavi masraflarının karşılanmaması
- Emeklilik sigortası kapsamında doğan alacak ve tazminat talepleri
- Sözleşme öncesi beyan yükümlülüğünün ihlali iddiasıyla ödemenin reddedilmesi
- Mevcut rahatsızlık gerekçesiyle teminat dışı bırakma işlemlerine itiraz
Mal ve afet sigortaları
- Sel, su baskını, yangın, deprem ve fırtına sonucu doğan sigorta alacaklarının dava takibi
- Zorunlu deprem sigortasından (DASK) kaynaklanan uyuşmazlıklar
- Konut ve işyeri paket sigortalarından doğan tazminat talepleri
- Hırsızlık ve dolandırıcılık teminatı kapsamındaki uyuşmazlıklar
- İş yeri kaynaklı kâr kaybı ve iş durması teminatı talepleri
- Zarar sigortalarında eksik sigorta ve aşkın sigorta tartışmaları
- Zorunlu sorumluluk sigortalarından kaynaklanan ihtilaflar
Sözleşme yönetimi ve sigortacı tarafındaki süreçler
- Sigorta sözleşmelerinin hazırlanması ve gözden geçirilmesi
- Poliçenin feshi, kısmi feshi ve cayma işlemlerinin yürütülmesi
- Sigorta sözleşmesindeki yükümlülüklerin ihlali hâlinde doğan ihtilafların takibi
- Ödenmeyen sigorta primlerinin sigorta ettirenden tahsili amacıyla icra takibi
- Sigorta şirketlerinin zarar görene ödediği tazminatların rücu yoluyla tahsili
- Acente ve broker ilişkilerinden doğan uyuşmazlıklar
- Genel işlem koşulları ve haksız şart denetimi kapsamında poliçe hükümlerinin incelenmesi
İlgili kanunlar.
Aşağıdaki düzenlemeler bu alandaki uyuşmazlıkların çerçevesini belirler.
Türk Ticaret Kanunu
Altıncı kitabında sigorta sözleşmesinin kurulması, tarafların yükümlülükleri, tazminatın ödenmesi ve zamanaşımı düzenlenir.
Sigortacılık Kanunu
Sigorta şirketlerinin faaliyet esaslarını, denetimini ve 30. maddesiyle Sigorta Tahkim Komisyonu usulünü düzenler.
Türk Borçlar Kanunu
Sözleşmenin yorumu, genel işlem koşulları denetimi ve haksız fiil sorumluluğu bakımından tamamlayıcı olarak uygulanır.
Karayolları Trafik Kanunu
Zorunlu trafik sigortasının kapsamını ve trafik kazalarından doğan tazminat taleplerinde zamanaşımını belirler.
Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
Sigorta ettiren tüketici sıfatındaysa uyuşmazlık tüketici mahkemesi ve tüketici hakem heyeti düzenine tabi olabilir.
Tipik işleyiş.
Her dosya kendi koşullarına göre ilerler; aşağıdaki sıra genel çerçevedir.
-
01
Poliçe ve hasar dosyasının incelenmesi
Poliçe metni, genel ve özel şartlar ile hasar dosyası birlikte incelenerek riskin teminat kapsamında olup olmadığı değerlendirilir. Ret gerekçesinin poliçedeki hangi istisna hükmüne dayandırıldığı ve bu dayanağın geçerli olup olmadığı tespit edilir.
-
02
Sigorta şirketine yazılı başvuru
Talep, dayanaklarıyla birlikte sigorta şirketine yazılı olarak iletilir. Bu başvuru hem sigortacıya değerlendirme imkânı verir hem de Sigorta Tahkim Komisyonu yolunun ön koşulunu oluşturur; bu nedenle başvurunun tarihinin ve gönderim şeklinin ispatlanabilir olması gerekir.
-
03
Eksper raporunun değerlendirilmesi
Eksper raporundaki hasar tespiti, kusur değerlendirmesi ve hesaplama yöntemi incelenir. Rapordaki eksiklik veya hatalar yazılı olarak sigortacıya bildirilir; gerekli hâllerde bağımsız teknik görüş alınarak dosyaya eklenir.
-
04
Başvuru yolunun belirlenmesi
Sigorta şirketi talebi reddederse ya da yönetmelikte öngörülen süre içinde (kural olarak on beş iş günü, zorunlu sigortalarda on beş gün) yanıt vermezse Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulabilir. Uyuşmazlığın niteliğine ve tutarına göre tüketici hakem heyeti veya mahkeme yolu da gündeme gelir; uyuşmazlık mahkemeye ya da hakem heyetine taşınmışsa tahkim yolu kapanır.
-
05
Tahkim veya dava aşaması
Sigorta Tahkim Komisyonu'nda dosya, atanan sigorta hakemi tarafından incelenir ve gerekli görülürse bilirkişi raporu alınır. Mahkeme yolunda ise uyuşmazlık, tarafların sıfatına göre asliye ticaret mahkemesinde veya tüketici mahkemesinde görülür.
-
06
Karar sonrası aşama
Hakem kararlarına karşı, kanunda belirlenen parasal sınırların üzerinde kalan uyuşmazlıklarda itiraz ve temyiz yolları açıktır; bu sınırlar her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. Kesinleşen karara rağmen ödeme yapılmazsa tahsil için icra takibi yürütülür.
Merak edilenler.
Sigorta şirketi ödemeyi reddetti, ne yapabilirim?
Öncelikle ret gerekçesinin yazılı olarak verilmesini isteyin; gerekçe çoğu zaman poliçedeki belirli bir istisna hükmüne veya beyan yükümlülüğünün ihlali iddiasına dayanır. Bu gerekçe poliçe metniyle karşılaştırılarak değerlendirilir. Talebinizi yazılı olarak sigorta şirketine ilettikten sonra ret cevabı alırsanız ya da öngörülen sürede yanıt verilmezse Sigorta Tahkim Komisyonu'na, uyuşmazlığın niteliğine göre tüketici hakem heyetine veya mahkemeye başvurma yolu açılır.
Eksper raporuna itiraz edebilir miyim?
Eksper raporu bir bilirkişi görüşü niteliğindedir ve tek başına kesin delil değildir. Rapordaki hasar tespitine, kusur oranına veya hesaplama yöntemine katılmıyorsanız itirazınızı gerekçeleriyle birlikte yazılı olarak sigorta şirketine bildirebilirsiniz. Uyuşmazlık tahkime veya mahkemeye taşındığında dosyada yeniden bilirkişi incelemesi yapılması talep edilebilir. Bu nedenle hasar öncesi ve sonrası duruma ilişkin fotoğraf, fatura ve teknik belgelerin saklanması önemlidir.
Sigorta Tahkim Komisyonu'na kimler başvurabilir?
Sigorta Tahkim Komisyonu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesine dayanan bir uyuşmazlık çözüm yoludur. Başvuru için önce sigorta şirketine yazılı başvurulmuş ve talebin kısmen veya tamamen reddedilmiş olması ya da öngörülen sürede yanıt alınamamış olması gerekir. Kural olarak sigorta kuruluşunun sisteme üye olması aranır; ancak zorunlu sigortalardan kaynaklanan uyuşmazlıklarda kuruluş üye olmasa da başvurulabilir. Uyuşmazlık daha önce mahkemeye veya tüketici hakem heyetine taşınmışsa tahkim yolundan yararlanılamaz.
Sigorta alacağında zamanaşımı süresi ne kadar?
Türk Ticaret Kanunu'nun 1420. maddesine göre sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu (istenebilir hâle geldiği) tarihten itibaren iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler bakımından ayrıca, rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıllık bir üst süre öngörülmüştür. Trafik kazalarından doğan taleplerde Karayolları Trafik Kanunu'ndaki özel süreler ve fiilin suç oluşturduğu hâllerde uzamış ceza zamanaşımı gündeme gelebilir; bu nedenle sürenin somut olaya göre hesaplanması gerekir.
Hasarı geç ihbar edersem tazminat hakkımı kaybeder miyim?
Rizikonun gerçekleştiğini öğrenen sigorta ettirenin durumu gecikmeksizin sigortacıya bildirmesi gerekir. Gecikme tek başına hakkın tamamen kaybı sonucunu doğurmaz; ancak gecikme nedeniyle sigortacının ödeyeceği tazminat artmışsa, kusurun ağırlığına göre tazminattan indirim yapılabilir. Bu nedenle ihbarın en kısa sürede ve kaydı tutulabilir bir yolla yapılması önerilir.
Poliçe başvurusunda eksik beyan verdiğim gerekçesiyle ödeme reddedildi, bu geçerli mi?
Sigorta ettiren, sözleşme kurulurken riskin değerlendirilmesi için önem taşıyan hususları doğru bildirmekle yükümlüdür. Ancak bu yükümlülüğün ihlal edildiği iddiası her durumda ödemenin tamamen reddini haklı kılmaz; beyan edilmeyen hususun riziko ile bağlantısı, sigortacının soru listesinde bunu sorup sormadığı ve ihlalin kasıtlı olup olmadığı ayrı ayrı değerlendirilir. Bu değerlendirme büyük ölçüde başvuru formu ve sağlık veya hasar geçmişi kayıtları üzerinden yapılır.
Kazada karşı taraf kusurluysa doğrudan onun sigorta şirketinden talepte bulunabilir miyim?
Zorunlu sorumluluk sigortalarında zarar gören, uğradığı zararın teminat limitiyle sınırlı kısmını doğrudan doğruya sigortacıdan talep edebilir. Talep için kaza tespit tutanağı, hasar ve tedavi belgeleri ile zararı gösteren diğer kayıtların sigortacıya sunulması gerekir. Teminat limitini aşan kısım ile teminat dışı kalan zarar kalemleri bakımından kusurlu tarafa karşı ayrıca talepte bulunulabilir.
Sigorta şirketi bana ödediği tazminatı benden geri isteyebilir mi?
Sigortacı, ödediği tazminat tutarınca zarardan sorumlu kişilere karşı halef olur ve bu tutarı rücu yoluyla talep edebilir. Sigortalıya karşı rücu ise ancak alkollü araç kullanma, ehliyetsizlik veya kasıt gibi kanunda ve poliçe şartlarında öngörülen hâllerde gündeme gelir. Böyle bir talep aldığınızda rücunun dayandığı hukuki sebebin ve ödendiği ileri sürülen tutarın belgelerle incelenmesi gerekir.
Bu konuda görüşmek için bize ulaşın.
Başvurunuz ilgili çalışma alanındaki avukatımıza yönlendirilir. Mesai saatleri içinde bir iş günü içinde dönüş yapılır.
- E-posta
- bilgi@bahadirsarigil.com
- Ofis
- Barbaros Mahallesi, Mor Menekşe Sokak No: 3 D: 48 · Ataşehir / İstanbul
- Çalışma saatleri
- Ptesi – Cuma · 09.00 – 18.30
Bu sayfadaki içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir dosyaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Sürelerin işlemeye başladığı tarihler olaya göre değişebilir, lütfen teyit ettirin. Son güncelleme: 2026-08-18.