İnşaat Hukuku ve Kentsel Dönüşüm
İnşaat hukuku, bir yapının arsa aşamasından teslimine kadar geçen sürecin tamamını ilgilendirir. Arsa sahibi ile yüklenici arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, taşeronlarla kurulan alt yüklenici ilişkileri, ruhsat ve iskân gibi idari izinler ve teslim sonrasındaki ayıp iddiaları birbirine bağlı halkalardır. Sözleşme aşamasında atlanan bir hüküm, çoğu zaman yıllar sonra tapu iptali ya da tazminat uyuşmazlığı olarak geri döner. Ofisimiz bu sürecin hem sözleşme kurulurken hem de uyuşmazlık doğduktan sonraki aşamasında hukuki takibini yürütmektedir.
Kentsel dönüşüm ise 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun çerçevesinde yürüyen, idare hukuku ile özel hukukun iç içe geçtiği bir alandır. Riskli yapı tespitinin yapılması, tespite itiraz, maliklerin karar alması, tahliye ve yıkım ile yeni yapının paylaşımı ayrı hukuki rejimlere tabidir. Bu aşamalarda idari süreler kısadır ve kaçırılan bir süre kural olarak geri alınamaz. Bu nedenle sürecin hangi aşamasında bulunulduğunun doğru tespit edilmesi, atılacak adımın belirlenmesinde ilk basamaktır.
Bu alanda ne yapıyoruz.
Sözleşme hazırlığı ve müzakere
- Arsa payı karşılığı (kat karşılığı) inşaat sözleşmelerinin hazırlanması ve revizesi
- Gayrimenkul satış vaadi sözleşmelerinin düzenlenmesi ve revizesi
- Taşeron (alt yüklenici) sözleşmelerinin hazırlanması ve revizesi
- İpotek sözleşmelerinin müzakere edilerek düzenlenmesi
- Teslim süresi, gecikme cezası, teminat ve cezai şart hükümlerinin kurgulanması
- Hasılat paylaşımı ve şerefiye esaslarının sözleşme metnine yansıtılması
- Kentsel dönüşüm kapsamında inşaat sözleşmelerinin hazırlanması, revizesi ve iptali
İnşaat sürecinden doğan uyuşmazlıklar
- İnşaat sözleşmelerinden kaynaklanan davaların yürütülmesi
- Teslimde gecikme, gecikme tazminatı ve kira kaybı talepleri
- Eksik ve ayıplı iş iddialarına ilişkin delil tespiti ve davalar
- Sözleşmeden dönme, fesih ve tasfiye uyuşmazlıkları
- Yüklenicinin edimini yerine getirmemesi hâlinde tapu iptali ve tescil talepleri
- Yüklenicinin üçüncü kişilere yaptığı temlik ve devirlerden doğan ihtilaflar
Kentsel dönüşüm ve idari süreçler
- Riskli yapı, riskli alan ve rezerv yapı alanı tespitlerine yönelik ihtilafların çözümü
- Riskli yapı ve rezerv alan tespitiyle ilgili idari başvurular, itirazlar ve iptal davaları
- Tahliye ve yıkım sürecine yönelik itirazlar ve davalar
- Güçlendirme kararına yönelik hukuksal ihtilaflar
- Malikler ile yüklenici arasında yıkıp yeniden yapma toplantısının organizasyonu ve bu karara ilişkin iptal davaları
- Açık artırma satışına yönelik idari işlemin iptali davaları
- Kira yardımı ve taşınma yardımı başvurularına ilişkin işlemler
İzinler, değerleme ve kurumsal işlemler
- İnşaat ruhsatı ve iskân (yapı kullanma izin belgesi) alınmasına ilişkin süreçler
- Ruhsat ve imar durumu iptallerine karşı idari başvuru ve davalar
- Gayrimenkul değerleme ve şerefiye paylarının dağılımı
- Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları'na ilişkin işlemler
- Kat irtifakı kurulması ve dönüşüm sonrası kat mülkiyetine geçiş işlemleri
İlgili kanunlar.
Aşağıdaki düzenlemeler bu alandaki uyuşmazlıkların çerçevesini belirler.
Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun
Riskli yapı ve riskli alan tespiti, tahliye, yıkım, maliklerin karar yeter sayısı ve kira yardımı gibi kentsel dönüşüm süreçlerinin temel dayanağıdır.
Türk Borçlar Kanunu
Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri kural olarak eser sözleşmesi hükümlerine tabidir; teslim, ayıp ve zamanaşımı bu Kanun'da düzenlenmiştir.
Türk Medeni Kanunu
Tapu sicili, mülkiyetin kazanılması, ipotek ve irtifak hakları gibi konular inşaat süreçlerinde doğrudan uygulanır.
İmar Kanunu
İmar planı, ruhsat, iskân ve yapı denetimine ilişkin idari çerçeveyi belirler.
Kat Mülkiyeti Kanunu
Kat irtifakının kurulması ve dönüşüm sonrası yeni yapıda kat mülkiyetine geçiş bu Kanun'a göre yürütülür.
Tipik işleyiş.
Her dosya kendi koşullarına göre ilerler; aşağıdaki sıra genel çerçevedir.
-
01
Belgelerin incelenmesi
Tapu kaydı, sözleşme ve ekleri, tespit raporu, tebligatlar ve yazışmalar bir arada değerlendirilir. Amaç, uyuşmazlığın hangi hukuki zeminde bulunduğunu ve hangi tarihlerin kritik olduğunu belirlemektir.
-
02
Hukuki durumun ve sürelerin tespiti
İdari itiraz süreleri, zamanaşımı ve hak düşürücü süreler çıkarılır. Bu aşamada idari yola mı yoksa adli yola mı gidileceği ve hangi talebin öne çıkarılacağı netleşir.
-
03
İdari başvuru veya ihtarname
Riskli yapı tespitine itiraz gibi konularda öncelikle ilgili idareye başvuru yapılır. Özel hukuk uyuşmazlıklarında ise talep, karşı tarafa noter aracılığıyla yazılı olarak bildirilir ve varsa ek süre tanınır.
-
04
Arabuluculuk aşaması
Uyuşmazlığın niteliğine göre dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartı olabilir. Bu aşamada tarafların anlaşması hâlinde düzenlenen belge, ilam niteliğinde belge sayılabilir.
-
05
Dava ve takibin yürütülmesi
Görevli ve yetkili mahkemede dava açılır; bilirkişi incelemesi, keşif ve delil tespiti aşamaları takip edilir. Kentsel dönüşümde idari işlemin iptali istemleri idari yargıda, sözleşmeden doğan talepler adli yargıda görülür.
-
06
Sonuç işlemleri
Kesinleşen karar doğrultusunda tapu tescili, terkin veya icra takibi işlemleri yürütülür. Gerektiğinde alınan sonucun tapu ve belediye kayıtlarına işlenmesi takip edilir.
Merak edilenler.
Riskli yapı kararı tebliğ edildi, itiraz edebilir miyim?
Evet. 6306 sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmeliği uyarınca malikler veya kanuni temsilcileri, riskli yapı tespitinin tebliğinden itibaren on beş gün içinde yapının bulunduğu yerdeki Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'ne, yetki devri varsa ilgili idareye dilekçeyle itiraz edebilir. İtirazlar teknik heyet tarafından incelenir. Sürenin başlangıcı tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığına göre değişebileceğinden, tarihi mutlaka teyit ettiriniz.
İtiraz süresini kaçırdım, yapabileceğim bir şey kaldı mı?
İdari itiraz süresi geçtikten sonra yapılan itirazlar kural olarak dikkate alınmaz. Bununla birlikte tebligatın usulsüz yapılmış olması, raporun ilgili kişiye hiç ulaşmamış olması veya işlemin dayanağındaki teknik sürecin hukuka aykırılığı gibi hâllerde başka hukuki yollar gündeme gelebilir. Bu değerlendirme dosyadaki belgelere göre yapılır.
Binanın yıkılıp yeniden yapılması için tüm maliklerin onayı şart mı?
Hayır. 6306 sayılı Kanun'un 6. maddesinde 2023 yılında 7471 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikle, yıkım sonrası yapılacak işlemlerde karar yeter sayısı hisseleri oranında paydaşların salt çoğunluğu olarak belirlenmiştir. Daha önce aranan üçte iki çoğunluk şartı bu değişiklikle kaldırılmıştır. Karara katılmayan maliklerin hisseleri bakımından Kanun'da ayrı bir usul öngörülmüştür.
Yıkım için ne kadar süre veriliyor?
Riskli yapı tespiti kesinleştikten sonra idare, yapının maliklerince yıktırılması için süre verir; Uygulama Yönetmeliğinde bu süre için azami bir sınır öngörülmüştür ve süresinde yıkılmaması hâlinde daha kısa bir ek süre tanınarak yıkımın idarece yapılacağı bildirilir. Uygulamada süreler ilgili idarenin işlemine göre farklılık gösterebildiğinden, tebligattaki tarihi esas alarak teyit ettiriniz.
Yüklenici teslimi geciktirdi, ne yapabilirim?
Öncelikle sözleşmedeki teslim tarihi, varsa süre uzatımı hâlleri ve gecikme cezası hükmü incelenir. Sözleşme kapsamında yükleniciye yazılı olarak ek süre verilmesi, gecikme tazminatı ve kira kaybı talebinde bulunulması ya da koşulları oluşmuşsa sözleşmeden dönme yoluna gidilmesi gündeme gelebilir. Hangi yolun uygun olduğu sözleşmenin metnine ve gecikmenin sebebine göre değişir.
Teslim aldığım dairede eksik ve kusurlu işler var, süre sınırı nedir?
Türk Borçlar Kanunu'nun 478. maddesi uyarınca taşınmaz yapılardaki ayıplar bakımından zamanaşımı süresi teslimden itibaren beş yıldır; yüklenicinin ağır kusuru bulunması hâlinde bu süre yirmi yıl olarak uygulanır. Ayrıca ayıbın fark edildiğinde gecikmeksizin bildirilmesi gerekir. Ayıbın gizli veya açık olması sürelerin işleyişini etkileyebilir.
Kat karşılığı inşaat sözleşmesinin noterde yapılması gerekir mi?
Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri taşınmaz mülkiyetinin devri taahhüdünü içerdiğinden kural olarak resmî şekilde, yani noterde düzenleme şeklinde ya da tapu müdürlüğünde yapılır. Adi yazılı olarak düzenlenen sözleşmeler şekil eksikliği nedeniyle geçersizlik itirazına açıktır; ancak edimlerin önemli ölçüde yerine getirilmiş olduğu hâllerde yargı kararlarında farklı sonuçlara ulaşılabilmektedir.
Kentsel dönüşümde kira yardımından yararlanabilir miyim?
6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı olarak tespit edilen taşınmazların maliklerine, kiracılarına ve sınırlı ayni hak sahiplerine, Kanun'da ve ilgili yönetmelikte belirtilen koşullarla kira yardımı veya faiz desteği sağlanabilmektedir. Başvurunun ilgili idareye, öngörülen belgelerle ve süresi içinde yapılması gerekir. Yardımın kapsamı ve tutarı ilgili idarenin güncel düzenlemelerine göre belirlenir.
Bu konuda görüşmek için bize ulaşın.
Başvurunuz ilgili çalışma alanındaki avukatımıza yönlendirilir. Mesai saatleri içinde bir iş günü içinde dönüş yapılır.
- E-posta
- bilgi@bahadirsarigil.com
- Ofis
- Barbaros Mahallesi, Mor Menekşe Sokak No: 3 D: 48 · Ataşehir / İstanbul
- Çalışma saatleri
- Ptesi – Cuma · 09.00 – 18.30
Bu sayfadaki içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir dosyaya ilişkin hukuki görüş yerine geçmez. Sürelerin işlemeye başladığı tarihler olaya göre değişebilir, lütfen teyit ettirin. Son güncelleme: 2026-08-18.